Ziemia chełmska w latach okupacji hitlerowskiej była miejscem intensywnych i brutalnych zmagań z wrogiem. To właśnie tam, w Rejonie V Obwodu Chełm, w 1942 roku z inicjatywy Zygmunta Brzuszkiewicza posługującego się pseudonimem „Żak” powołano do życia specjalną grupę dywersyjną. W skład tego wąskiego, siedmioosobowego oddziału wszedł urodzony w 1919 Władysław Tyrański (w powojennych zestawieniach rozpoznanych partyzantów AK z Rejonu V figuruje on błędnie jako Wacław Tyrański), stając do walki ramię w ramię z tak cenionymi partyzantami jak Iżycki, Czesław Prus „Minias” czy Ciesielko „Kosa”. Grupa ta stała się zalążkiem lokalnych struktur „Kedywu”, przeprowadzając najodważniejsze uderzenia w siły wroga.
Wojna o tory i niemieckie transporty
Działalność oddziału, do którego należał Tyrański, była solą w oku niemieckich władz wojskowych i administracyjnych. Głównym celem partyzantów z Rejowca i okolic stało się paraliżowanie logistyki Wehrmachtu poprzez spektakularne akcje sabotażowe na kolei. Grupa ta systematycznie wysadzała pociągi towarowe i transporty żołnierzy zdążające na front wschodni. Jak odnotowano w zapiskach z tamtego okresu, niektóre z ich precyzyjnych uderzeń, w tym niszczenie torowisk w okolicach stacji Kanie czy minowanie węzła w Rejowcu, potrafiły całkowicie wstrzymać ruch niemieckich pociągów nawet na 72 godziny.
Cena oporu na Lubelszczyźnie
Koniec II wojny światowej nie oznaczał dla Władysława Tyrańskiego upragnionego spokoju. Podobnie jak wielu innych żołnierzy Armii Krajowej, z powodu swojej heroicznej działalności w podziemiu, stał się wrogiem w oczach komunistycznego aparatu państwowego. Przez lata powojenne był inwigilowany, prześladowany i wielokrotnie przesłuchiwany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa (UB). Mimo ciągłego zagrożenia i represji, zdołał ułożyć sobie życie w nowej rzeczywistości. Podjął pracę w Cementowni Rejowiec (z którą przed aresztowaniem związany był jako ślusarz również jego towarzysz broni, Wincenty Iżycki ). Tyrański pełnił tam niezwykle odpowiedzialną funkcję kierownika laboratorium. Władysław Tyrański zmarł w 1971 roku w Rejowcu Fabrycznym, zamykając tym samym ważny rozdział w historii swojego rodu. Walka i zaangażowanie w działalność podziemną wiązały się z nieustannym zagrożeniem nie tylko dla samych żołnierzy, ale również dla ich najbliższych. Z dokumentów dotyczących okupacji w gminie Rejowiec wynika jasno, że rodzina Tyrańskich poniosła z rąk niemieckich oprawców bardzo wysoką ofiarę. W tajnym wykazie strat ludności, dokumentującym mieszkańców regionu zamordowanych przez Gestapo i SS w ramach zbiorowych represji, widnieje również brat Marian Tyrański.
